linhnam

Hố khai quật.

Sau gần một tháng khai quật, các chuyên gia khảo cổ đã tìm thấy tại nhà 62-64 phố Trần Phú (Ba Đình, Hà Nội) một số hiện vật như bát, đĩa, mũi tên, dao găm, di cốt người và ngựa… Đặc biệt trong số đó có con kê (vật chống dính men khi nung), chứng tỏ tại khu vực này vào thế kỷ 15, từng có lò sản xuất gốm men.

Khu vực nói trên rộng 5.000 m2, có 3 mặt phố vây quanh: Trần Phú, Hùng Vương và Ông Ích Khiêm. Việc khai quật được thực hiện trong diện tích 200 m2, bước đầu triển khai trong 2 hố lớn. Ở hố đào 1, nhóm đã tìm thấy nhiều mảnh vật liệu kiến trúc trong địa tầng xáo trộn, không theo lớp, có nhiều niên đại khác nhau, thuộc các thời Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Điều đó cho phép giả định các vật liệu đã được lấp xuống ao hoặc hào thành.

Ở hố 2, tại độ sâu 1,6 m, nhóm khai quật tìm thấy nhiều viên đá ong. Sâu hơn chút nữa là một đoạn tường kiến trúc, xây thành 2 lớp, cũng bằng đá ong (mỗi viên dài 64-68 cm và rộng 17-20 cm). Tuy nhiên, chất liệu vữa chưa xác định được. Phía dưới đoạn tường này có một rãnh nước (rộng 0,6m và sâu 0,7m), chạy chui xuống chân tường. Ở mỗi bên vách có một hàng cọc kè bờ. Theo các nhà khảo cổ, đoạn tường nói trên có thể dài hơn, nhưng do mới khảo cứu trong diện tích nhỏ nên chưa có số liệu cuối cùng và cũng chưa thể đo được bề dày của tường. Dự đoán, các hiện vật có niên đại ở thời Trần.

Trong đợt đào thám sát này, các chuyên gia còn tìm thấy các vật gia dụng (bát, đĩa, âu, vại sành... trong đó có một số vật được trang trí đẹp) và một số mũi tên, dao găm, vỏ ngao, sò, di cốt cá rô (được ủ kín trong đất, nên khá nguyên vẹn). Phía cạnh tường còn phát hiện một số di cốt người và ngựa, đang được xác định niên đại. Các nhà khảo cổ hy vọng từ kết quả này sẽ xác định được thời điểm loài ngựa được sử dụng ở Việt Nam.

Mới đây nhất, các chuyên gia đã tìm thấy một con kê tại tường đá ong nói trên. Căn cứ dấu tích trên di vật, ông Trần Anh Dũng, thành viên nhóm khảo cổ, cho biết: "Hiện vật có dính mảnh gốm men trắng vẽ lam, có 2 đế bát chồng lên nhau. Chiếc ở trên có dính một con kê hình tròn bằng đất nung". Cũng theo ông Dũng: "Từ lâu, các nhà khảo cổ học Việt Nam đã dự đoán xung quanh thành Thăng Long có nơi sản xuất đồ gốm. Tuy nhiên, để xác định được vấn đề này, cần có các chứng cứ liên quan tới việc "sản xuất tại chỗ" (như lò, gạch bao nung, gạch xây lò, vật chống dính, xỉ lò, nắp bao nung...). Như vậy, qua việc tìm thấy con kê có thể xác định rằng, ở thời Lê (thế kỷ 15) tại địa điểm này có lò sản xuất đồ gốm có men".

Theo tiến sĩ Hà Văn Cẩn, để xác định được quy mô, niên đại và loại hình kiến trúc của di chỉ này, đoàn khảo cổ có thể sẽ phải mở rộng hố khai quật.