linhnam

Hố khai quật khảo cổ
cạnh lầu Công Chúa.

Ít ai biết có một kinh thành Thăng Long hiện vẫn chìm sâu trong lòng đất. Hướng tới ngàn năm Thăng Long - Hà Nội, cùng với việc trùng tu các di tích trên mặt đất, công cuộc kiếm tìm dưới dòng đất cũng đang được tiến hành.

Theo nghiên cứu của Viện Khảo cổ thì trên mặt đất của Hà Nội hiện chỉ còn lại vài dấu vết của La Thành và một số công trình kiến trúc thời Lê (Đoan Môn và nền điện Kính Thiên). Đến nay, vị trí chính xác của thành Thăng Long, cũng như quy mô và sự phân bố của các công trình kiến trúc trong thành như thế nào vẫn còn là câu hỏi.

Trong những năm gần đây, các nhà khoa học đã khảo sát, khai quật một số vị trí như Đoan Môn, Bắc Môn, Hậu Lâu và thu được những kết quả rất quan trọng. Ở Văn Miếu, trên một diện tích 50 m2, các nhà khảo cổ đã tìm thấy 22.583 di vật gồm vật liệu kiến trúc, đồ gốm, tiền đồng, các mảnh sắt, gỗ... có niên đại từ thời Bắc thuộc, thời Lý đến thời Nguyễn. Kết quả này chứng minh rằng Văn Miếu có niên đại chính xác từ thời Lý (hiện tại trên mặt đất chỉ còn vết tích của Văn Miếu thời Lê và Nguyễn). Đây là một kết quả hết sức quan trọng, cho thấy chế độ khoa cử Nho giáo đã phát triển từ thời Lý.

Tại địa điểm Trung tâm thương mại Tràng Tiền, việc đào thăm dò năm 2000 trước khi thi công, đã tìm được một khối lượng lớn di vật, trong đó chủ yếu là gốm sứ Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản từ thế kỷ 17-18. Điều này cho thấy, từ lâu, Tràng Tiền đã là một khu dân cư và buôn bán sầm uất.

Tuy nhiên, việc khảo cổ kinh thành Thăng Long dưới lòng đất đang gặp nhiều trở ngại do tốc độ xây dựng chóng mặt ở Hà Nội. Không ít trường hợp người dân phát hiện di tích khi xây dựng, và khi các nhà khảo cổ đến nơi thì hiện trường đã bị xâu xé, cổ vật bị tiêu tán gần hết. Ví dụ như địa điểm 18 Hoàng Diệu, được xếp trong phạm vi Cấm Thành Thăng Long cổ, hiện chưa được khảo cổ nhưng đã bị cắm cọc để chuẩn bị xây dựng.