Phát hiện hóa thạch một khu rừng khổng lồ!

Doãn Phương

SaigonNet

 

Vỉa than ở Na Dương, nơi có những
hóa thạch

Liên tiếp trong thời gian qua, ở mỏ than Na Dương (Lộc Bình - Lạng Sơn), người dân địa phương đã phát hiện hàng nghìn viên đá có những hình thù kỳ thú: hình hoa lá, cỏ cây, hình răng, xương cá sấu... Đó chính là những hóa thạch quý giá, chứng tích của một khu rừng cổ sinh rộng lớn...
 

Khu rừng của 6 triệu năm về trước

Tại khu đổ phế thải rộng tới hàng nghìn m2 ở mỏ than Na Dương, các nhà khoa học đã phát hiện được hàng nghìn viên đá nằm lăn lóc. Trên đó, người ta cứ ngỡ như có một bàn tay diệu kỳ nào đó đã chạm khắc nên từ những hình hoa lá, dây leo, thân, rễ cây cổ thụ cho đến hình các loài nhuyễn thể như sò ốc, và loài bò sát...

Đó là những hóa thạch của một hệ sinh thái cổ sinh từ 6 - 6,5 triệu năm về trước (thuộc Kỷ Đệ Tam)... Đợt khảo sát nhanh của Sở Văn hóa - Thông tin tỉnh Lạng Sơn vừa qua đã ghi nhận được hàng nghìn mẫu vật như vậy, nhưng con số thực tế có thể lớn hơn rất nhiều... Đó là hóa thạch của loài cây cơm cháy, một loài cây có vỏ như cháy cơm, đã tuyệt chủng trên trái đất. Đó là chiếc răng nanh cá sấu to bằng hai đốt ngón tay (ước đoán con cá sấu này phải nặng tới 5-7 tạ). Dọc theo bờ sông cạnh đó, họ còn gặp một khối trầm tích dày 7m, dài 40m, trong đó có những con ốc to bằng nắm tay.

Nhà cổ sinh vật học Vũ Thế Long, Trưởng ban nghiên cứu Con người và Môi trường - Viện Khảo cổ học Việt Nam, sau nhiều lần tới khảo sát Na Dương, khẳng định: "Chỉ cần tìm được một chiếc răng linh trưởng thôi, thì mặc nhiên, Na Dương trở thành di tích có tầm quan trọng thế giới".

Vì sao vậy? Đối với các di tích cổ sinh học thuộc Kỷ Đệ Tam thì việc phát hiện ra các loài linh trưởng cổ như con đồi, cu-ly... có ý nghĩa rất quan trọng bởi chúng thuộc bộ linh trưởng, nằm trong chuỗi tiến hóa thành loài người.
 

Vườn hóa thạch cổ sinh đầu tiên?

Cho tới thời điểm này, hàng nghìn mảnh vụn của cánh rừng cổ xưa vẫn nằm rải rác trên mặt đất; sau khi được đánh thức từ các vỉa than, chúng có nguy cơ biến mất, nếu không kịp thời thu gom và bảo quản.

Nhưng với một số lượng quá lớn như vậy, sau khi thu gom liệu bảo tàng nào có thể chứa nổi? Thế nên Bảo tàng tỉnh Lạng Sơn đã đưa ra ý tưởng thu gom toàn bộ các mẫu hóa thạch to nhỏ, phân loại và trưng bày chúng dưới dạng một vườn hóa thạch cổ sinh. Khu vườn sẽ cung cấp cho người xem bức tranh toàn cảnh về hệ sinh thái cổ xưa thông qua các hiện vật hóa thạch kết hợp với việc phục dựng địa tầng và mô hình của một số loài tiêu biểu. Đồng thời căn cứ vào đặc điểm của những hóa thạch thu được, các nhà khoa học sẽ tái tạo lại bức tranh cổ sinh học về khu rừng này khi nó còn sống động trên mặt đất...

Doãn Phương

(Báo Thể thao và Văn hóa)